دستگاه سنگ شکن یا سنگ‌شکن ماشینی است که جهت خرد کردن مواد قابل خرد کردن سنگ به‌کار می‌روند. سنگ‌ها در برابر خردشدن دارای واکنش‌های متفاوتی هستند: -بعضی به راحتی خرد می‌شوند. -بعضی تبدیل به پودر می‌شوند. -برخی بسیار مقاوم و ساینده هستند. با توجه به نوع سنگ و کاربرد، از سنگ‌شکن‌های متفاوتی استفاده می‌شود. هر سنگ شکن روش خاصی برای خردایش دارد که به دو بخش عمده تقسیم می‌شوند:
الف-خردایش به حالت فشردن: (سنگ‌شکن‌های؛ ژیراتوری اولیه، فکی و مخروطی)، که در این روش مواد بین دو سطح که به یکدیگر نزدیک می‌شوند، فشرده می‌گردد و در نتیجه خرد می‌شود. سرعت حرکت سطح خردکننده بین ۰٫۵ الی ۱٫۵ متر بر ثانیه متغیر است.
ب-خردایش به حالت ضربه‌ای: (سنگ‌شکن‌های ضربه‌ای شفت افقی HSI یا کوبیت و سنگ‌شکن‌های ضربه‌ای عمودی VSI). در این روش مواد تحت تأثیر شوک ناشی از ضربه قطعات در حال گردش (روتور و چکش سنگ‌شکن و بستر شن و …) قرار گرفته و به سوی سطوح فلزی (سندان‌ها) یا سطوح غیر فلزی (بستر شنی) پرتاب شده و ضربه می‌پذیرند و در این حرکت سنگ‌ها نیز به یکدیگر برخورد دارند. سرعت حرکت معمولاً ۳۰ الی ۸۰ متر بر دقیقه و گاهی در VSI ها بالاتر نیز هست.
کار دستگاه سنگ شکن چیست؟
وظیفه کاهش مواد معدنی و سنگ ها بر عهده سنگ شکن ها می باشد که بتوان از آنها در مراحل بعدی تولید استفاده کرد. سنگ ها از نظر سایش و برخورد ، فشردگی و سختی ، ابعاد و میزان رطوبت دارای تفاوت می باشد و اینها مواردی می باشند که در انتخاب کردن انواع سنگ شکن باید مدنظر باشد.
انواع دستگاه سنگ شکن کدامها هستند؟
انواع دستگاه سنگ شکن و روش های کاربرد هر یک از سنگ شکن شامل سنگ شکن فکی ، مخروطی، ضربه ای، چکشی و سیلندری با توجه به مواد متفاوت است. سنگ شکن های ثابت در شروع خط تولید قرار می گیرند. مواد اولیه توسط کامیون ها در سیلو فیدرهای این سنگ شکن ها تخلیه شده و پس از خرد شدن به وسیله نوار کاغذی به انبار ارسال می شود.
دستگاه های سنگ شکن عبارتند از :
سنگ شکن فکی
سنگ شکن فکی از یک فک ثابت و یک فک متحرک ساخته شده است. حرکت فک متحرک توسط شفت خارج از مرکز متصل به موتور با قرقره تسمه تامین می شود. با عمل فک، مواد تحت تأثیر نیروی فشار (و گاهی اوقات در اثر ضربه یا برش) قرار می گیرند و خرد می شوند. به فاصله بین دو فک در قسمت بالا دیافراگم و به فاصله بین دو فک در قسمت پایین گلو می گویند.
سنگ شکن مخروطی
این یکی از انواع سنگ شکن های دوار است، اما در برخی جنبه ها مانند سرعت بالاتر و افزایش زیاد زاویه هسته مخروطی و به تبع آن انحنای داخلی بدنه متفاوت است.
سنگ شکن رول
با یک یا چند غلتک سنگین با سطح صاف یا شیاردار ساخته می شود. حرکت غلتک های مقابل مخالف یکدیگر بوده و سرعت چرخش آنها برابر یا نزدیک به یکدیگر است. فاصله بین دو غلتک قابل تنظیم است. اساس کار این سنگ شکن ها بر اساس اصطکاک بین سنگ و غلتک ها است. زیرا این سنگ شکن ها از نظر تعداد غلتک ها متفاوت است.
سنگ شکن ضربه ای
سنگ شکن ضربه ای از یک روتور با پره های متعدد و چرخش با سرعت بالا تشکیل شده است. نقش تیغه ها پرتاب قطعات بار ورودی به دیواره داخلی سنگ شکن است. یک سری سپر ساخته شده از فولاد منگنزی بر روی دیواره داخلی دستگاه قرار داده شده است. این سپرها به عنوان مانع عمل می کنند و در صورت برخورد قطعات بار ورودی با آنها خرد می شوند.
سنگ شکن چکشی
در سنگ شکن های چکشی، فرآیند شکستن با چرخش چکش های ما بین روتور و برخورد با سندان صورت می گیرد.
سنگ شکن چکشی یک نوع سنگ شکن است که دارای لوازم سنگ شکن قوی برای خرد کردن و شکستن مواد معدنی مانند سنگ‌هایی که از معدن خارج می‌شود استفاده می‌گردد.